Wczesnoszkolne nauczanie języków obcych
414
page-template-default,page,page-id-414,bridge-core-1.0.4,ajax_fade,page_not_loaded,,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-18.0.8,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.7,vc_responsive

Wczesnoszkolne nauczanie języków obcych

Wielojęzycznych dzieci jest coraz więcej – w Polsce i w polskich rodzinach poza granicami kraju. Ze statystyk wynika, że liczba osób wielojęzycznych na świecie przewyższa liczbę osób posługujących się tylko jednym językiem. Multilingualism jest czymś zupełnie naturalnym w takich państwach jak Irlandia, Belgia czy Szwajcaria.

 

Wielojęzyczność oznacza umiejętność władania dwoma lub kilkoma językami w takim samym stopniu, jak osoba jednojęzyczna posługuje się swoim językiem ojczystym.

 

Dziecko dwujęzyczne już w brzuchu mamy

 

Naukowcy twierdzą, że przyswajanie języków istniejących w otoczeniu zaczyna się, kiedy dziecko jest jeszcze w łonie matki. Po urodzeniu niemowlęta mają niezwykłe możliwości, by chłonąć język z całą jego złożonością i dotyczy to nie tylko jednego języka. Dzieci wychowujące się w środowiskach dwu- lub wielojęzycznych zapoznają się z dźwiękami różnych języków w tak zwanym „okresie krytycznym” (do około 10 miesiąca życia, kiedy to zaczynają koncentrować się na języku ojczystym), co jest podstawą ich dobrego opanowania w przyszłości.

 

„Drugi język musi być używany w otoczeniu dziecka w pierwszym roku jego życia, w taki sposób, że jedna osoba lub więcej powinno mówić do dziecka lub w jego obecności w tym ‘dodatkowym’ języku”. (Silvana Montanaro, trenerka nauczycieli Montessori i Asystentów dla Niemowlęctwa). Konieczny jest tu bliski kontakt z danym językiem i kulturą, umożliwiający osobiste ich doznawanie. Dziecko powinno słuchać „obcej” mowy przynajmniej kilka godzin dziennie, używać jej w konkretnych, codziennych sytuacjach, rozmawiać i bawić się z rówieśnikami.

 

Wielojęzyczność a rozwój dzieci

 

Obecnie nie ma żadnych dowodów na to, że nauka więcej niż jednego języka wpływa negatywnie na rozwój dziecka, wręcz przeciwnie. Małe dziecko jest w stanie nauczyć się czterech języków, a dopiero piąty wprowadzany w tym samym czasie co pozostałe języki, może nastręczyć trudności.

 

To, w jaki sposób stymulowany jest mózg dziecka, wpływa na rozwój jego procesów poznawczych, dzięki którym bada rzeczywistość. Z kolei to, w jaki sposób pobudzana jest pamięć, koncentracja i wyobraźnia, ma odzwierciedlenie w jego sposobie myślenia, a także wpływa na jego emocje i zachowanie.

 

Często bywa tak, że dziecko pod wpływem różnych czynników (na przykład stosunku emocjonalnego do poszczególnych osób posługujących się w kontaktach z nim danym językiem, potrzeby komunikacji, intensywności kontaktów z każdym z języków) “wybiera” jeden z języków jako swój język dominujący (zwany też „macierzyńskim”), zaś drugi – jako język słabszy. Poza tym w pierwszych dwóch latach wychowania dwujęzycznego często dochodzi do mieszania przez dziecko obu języków. Dzieje się tak dlatego, że dziecko dość późno zyskuje świadomość istnienia dwóch różnych systemów językowych. Jednakże w późniejszym okresie na ogół nie ma problemów z wyborem danego języka w zależności od osoby partnera komunikacyjnego i sytuacji komunikacyjnej. Mózg rozdziela i doskonali oba języki równolegle.

 

Mieszanie dwóch języków jest normalne w sytuacjach dwujęzycznych. Nie znaczy to, że dzieci zapomną jeden z języków, nie oznacza to również, że już nie potrafią ich rozróżnić. Ganione za mówienie np. po angielsku, mogą buntować się i ich nastawienie do języka polskiego pogorszy się. Zamiast tego, postarajmy się stwarzać sytuacje, w których dzieci zmuszone są do korzystania z języka “domowego”, na przykład poprzez rozmowy telefoniczne, skype’a itp.

 

Istnieją naukowe dowody na to, że wielojęzyczność:

 

  • wspiera rozwój inteligencji
  • rozwija zdolność do elastycznego myślenia i zwiększa plastyczność umysłu
  • daje przewagę przede wszystkim w zakresie kreatywnego myślenia, jako rezultat umiejętności łatwiejszego przetwarzania informacji w dwóch różnych językach i „elastyczności poznawczej” – rozwiązywania problemów
  • wpływa na przyszłe zdolności językowe dziecka.

 

Wielojęzyczne dzieci

 

  • cechuje większa wrażliwość na wszelkie zjawiska językowe
  • uczą się łatwiej drugiego języka podczas zabawy, natomiast pozostałe dzieci wyuczają się go później w szkole z wielkim trudem
  • szybciej rozwijają zdolność abstrakcyjnego myślenia
  • mają łatwość tworzenia nowych pojęć
  • posługują się większą ilością słów oraz znaczenie umiejętniej wykorzystują je w kontekście prowadzonej rozmowy. Kiedy już dziecko rozwinie zdolność pisania w dwóch językach, jest zdolne do porównania, w jaki sposób dwa zupełnie inne od siebie języki tworzą rzeczywistość
  • są bardziej elastyczne do przystosowania się niż dzieci jednojęzyczne
  • szybko uczą się kolejnych języków
  • twierdzą, że znajomość języka rodziców pomaga im w określeniu własnej tożsamości i pełniejszym zrozumieniu ich kulturalnego dziedzictwa.

 

Dziecko nie staje się wielojęzyczne automatycznie. Największą rolę mają tu do odegrania rodzice i muszą w ten proces włożyć sporo wysiłku. Jeżeli będą świadomi wartości wielojęzycznego wychowania, będą konsekwentni w rozwijaniu języka ojczystego, to dzieci będą wielojęzyczne. Muszą jak najwcześniej podjąć tę decyzję i wierzyć, że poradzą sobie z silnym wpływem języka otoczenia. Warto, bowiem zalety wielojęzyczności są ogromne.